Kredi Kartı deyip geçmeyin

Kredi kartı kullanan vatandaşlarımızın mağdur olmaması için 2006 yılında 5464 sayılı kanun, kredi kartları kullanım limitlerine sınırlama getirilmişti. Ne acı ki durum daha vahim hale geldi vatandaş daha da mağdur oldu. Bunun birincil sebebi de bankaların kural ve kanunlara riayet etmemesi oldu. 2006 yılında sıkıntı yaşayan vatandaşların sorunları kredi kartları borçlarına uygun faiz ve sayıda taksit uygulanarak çözülmüştü.

Kanunlarımız kredi kartının nasıl kullanılacağını ve bankaların kredi kartını kimlere nasıl vereceğini 5464 sayılı kanunun halen yürürlükteki 8. maddesinde; ‘’Kart çıkaran kuruluşlar, talepte bulunmayan veya sözleşme imzalamayan kişiler adına hiçbir şekil ve surette kart veremezler. Bu kuruluşlarca genel müdürlük veya şube haricinde kredi kartı talebi toplanabilecek yerler kurumun uygun görüşü alınarak Türkiye Bankalar Birliği ve Türkiye Katılım Bankaları Birliği tarafından müştereken belirlenir’’şeklinde açıklar.

Oysaki başta Fevzi Çakmak Caddesi olmak üzere kentin en işlek caddeleri ve çeşitli benzin istasyonlarında bazı bankalar kredi kartı talebi toplayarak 5464 sayılı yasanın 8. maddesini çiğnemektedir. Bazı bankalar ise şube binasının dışına çıkmayarak sokaktan geçen vatandaştan kanun diliyle talep toplamaktadırlar.

Yukarda belirttiğim 8. madde detaylı irdelendiğinde şube haricinde de yani sokaktaki vatandaştan yasaya aykırı olarak talep topladıkları herkesin malumudur. Kanunun ifadesine göre talep sadece banka içindeki müşterilerden toplanması gerekirken sokaktaki vatandaştan talep toplanarak kanun çiğnemektedir

Söz konusu kanun, tüketicilere kredi kartı verilirken ödeme gücünün ölçülmesinde dikkate alınması gereken bir takım kıstaslar ortaya koymuştur. Bu kıstaslar aynı kanunun 9. maddesinde: “Kart çıkaran kuruluşlar, kredi kartı almak isteyen kişilerin yasaklılık veya engel durumu, ekonomik ve sosyal durumu, aylık veya yıllık ortalama geliri, diğer kart çıkaran kuruluşlarca bu kişilere tahsis edilen kredi kartı limiti, bir model veya skorlama sistemi sonuçları müşterini tanı ilkeleri ile 29. Madde çerçevesinde temin edilecek bilgileri dikkate alarak yapacakları değerlendirmeye istinaden kullanım limiti tespit etmek zorundadır’’ denilmekte.

Oysa ki tüketici sorunları hakem heyetlerine intikal eden bazı şikayetlerde tüketicilerin en fazla gelirinin 4 katı olması gereken kredi kartları limitleri gelirlerinin 15-20 katına çıktığı gözlenmektedir.

Kart çıkaran kuruluş tarafından bir gerçek kişinin sahip olduğu tüm kredi kartları için tanınacak toplam kredi kartları limiti, ilk yıl için, ilgilinin aylık ortalama net gelirinin iki katını, ikinci yıl için ise, dört katını aşamaz.

Yukardaki maddeleri özetlerken; görülmektedir ki bazı bankalar stantların yasak olmasına rağmen müşterileri olarak kabul ettikleri örneğin benzin istasyonlarında sürekli stant açarak kredi kartları pazarlanmaktadır. Bankaların bu denetimlerden yoksun görüntüsü ‘tüketicileri tüketirken’ tüketilenler arasında sadece maddiyat değil canlar da gitmektedir. Tüm bankaları kanunlara uymaya davet eder, kanunlara uyanları tenzih eder, tüketicilerimizin de bankalara kendilerini tükettirmemeleri gerektiğini bir kez daha hatırlatırım… Bankalarla sorun.