Bankaların kredi kullandırdıkları müşterilerinden peşin olarak aldıkları ücret ve komisyonlar 2009 yılının ocak-kasım döneminde 2 milyar 955 milyon liraya kadar yükseldi.
Yılın tümünde ise bu rakamın 3,3 milyar liraya ulaştığı tahmin ediliyor.
Başta kayıt dışı ekonomiyle mücadele olmak üzere bazı sebeplerden para transferlerinin bankalar üzerinden yapılması kanunen zorunlu hale getirildi. Ankara Ticaret Odası'nın Banktacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun (BDDK) verilerinden yaptığı belirlemelere göre bu zorunluluk bankaların çeşitli işlem ve hizmetlerden ücret, komisyon ve masraf adı altında aldıkları paraları, sektörün önemli bir gelir kalemi haline getirdi.
Bankaların 'bankacılık hizmet gelirleri' 2009 yılının ilk 11 aylık döneminde 9 milyar 535 milyon liraya kadar yükseldi. Bankacılık hizmet gelirlerinde de önceki yıla göre yüzde 5 oranında artış yaşandı. Bankalar, 2006 yılında 6,6 milyar lira, 2007 yılında 8,2 milyar lira ve 2008 yılının tümünde 10 milyar lira hizmet geliri elde etmişti.
Kredileri kısmalarına rağmen bankaların geçen yıl kullandırdıkları kredilerden aldıkları ücret ve komisyonlarda 2008 yılına göre yüzde 31,6 oranında artış kaydedildi. Sektör bu kalemden 2006 yılında 1 milyar 725 milyon lira, 2007 yılında 2 milyar 50 milyon lira, 2008 yılının tümünde de 2 milyar 518 milyon lira kazanmıştı. Yapılan hesaplamalarla bankaların, işletme giderlerinin 2007 yılında yüzde 64,8'ini, 2008 yılında yüzde 63,3'ünü, 2009 yılının ilk 11 aylık döneminde ise yüzde 66,4'ünü sadece ücret ve komisyon giderleriyle karşıladığı belirlendi.
GELİRLERİN YÜZDE 12,5'İNİ OLUŞTURUYOR
BDDK'nın verilerine göre 2007 yılında yüzde 11,5, 2008 yılında yüzde 11,6 olan ücret, komisyon ve bankacılık hizmet gelirlerinin, bankaların toplam gelirleri içerisindeki payı 2009 yılında yüzde 12,5'e kadar çıktı.
Bankalar, Ocak-Kasım 2009 döneminde, müşterilerinden ücret, komisyon ve bankacılık hizmet geliri olarak toplam 12 milyar 490 milyon lira tahsil etti. Söz konusu tutar, 2008 yılının aynı dönemine göre yüzde 10,2 oranında artış gösterdi. Ekonomide yaşanan küçülmeye rağmen, bankacılık sektörünün büyümeye devam etmesinde söz konusu gelirlerin önemli rolü olduğu ifade ediliyor.
Türkiye ekonomisinin yüzde 8,4 civarında küçüldüğü 2009 yılının ilk dokuz aylık döneminde bankacılık sektörü reel olarak yüzde 8,7 büyüdü. BDDK'nın verilerine göre Ocak-Kasım döneminde sektörün toplam aktifleri yüzde 11,5 oranında büyürken, brüt kârı yüzde 44,1 artarak 23,3 milyar liraya kadar yükseldi.
Bankaların, müşterilerini şaşkına çeviren ücret uygulamalarının başında hesap işletim ücretleri geliyor. Maaş hesapları da dâhil hemen hemen açılan tüm vadesiz mevduat hesaplarından, aylık, üç aylık ve altı aylık periyotlarla hesap işletim ücreti tahsil ediyor.
70 milyona yakın çeşitli türlerde açılmış mevduat hesabı bulunan bankacılık sektörü vatandaşların açtığı Türk Lirası tasarruf mevduatı hesaplarından yılda 44 TL ile 68 TL arasında hesap işletim ücreti tahsil ediyor.
Vadesiz Türk Lirası cinsinden ticari hesaplardan yıllık toplam 66 lirayla 96 lira arasında ücret alınıyor. Vadesiz döviz hesaplarında ise bu tutar 24 lirayla 36 lira arasında değişiyor. Bankalar hesap işletim ücretlerini mevduat hesaplardan, belirli aralıklarla ve otomatik olarak tahsil ediyor.
